seyyidin 78 Takipçi | 8 Takip

Ne Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

2011-08-11 15:59:00

"Ne Olursan Ol Yine Gel’"

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayın organında

Din İşleri Yüksek Kurulu üyeleri, ünlü tasavvuf düşünürü Mevlana ile ilgili yeni tartışmalara yol açacak değerlendirmeler yaptı.

“Sevgi Medeniyetine Mevlana Çağrısı”

başlığıyla çıkarılan Diyanet dergisinin mayıs sayısında yayınlanan makalelerde,

“Ne olursan ol yine gel” sözünün Mevlana’ya değil,

Ebu Said Ebu’l- Hayr’a ait olduğu öne sürüldü.

“Mevlana’nın magazinleştirilmesinde iki konu öne çıkıyor; bunlardan biri ona ait olmadığı halde kendisine atfedilen sözler, diğeri ise uygun zaman ve mekâna bakılmaksızın düzenlenen sema ayinleri.

Mevlevi kültüründe Allah aşkıyla dönüşü sembolize eden semanın bir eğlence aracı yapılması, bir dans gibi uygulanması doğru bir yaklaşım değildir.”

Dr. Yılmaz,

“Ne olursan ol yine gel” sözünün

Mevlana’ya değil,

Ebu Said Ebu’l-Hayr’a

ait olduğunu belirterek,

Mesnevi uzman Abdulbaki Gölpınarlı ve Mesnevihan Şefik Can’ın da bu konuda uzlaştıklarını anlattı dünyabülteni

dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş
Mevlana deyince herkes aynı dizeyi ha
tırlar: “Ne olursan ol yine gel”Ne Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Sarsıcı bir bilgi ama bu dizenin Mevlana’ya ait olmadığı ortaya çıktıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Kime mi ait?

23 Kasım akşamı geç saatlerde başlayan ve 24 Kasım’ın ilk gün ışıklarına kadar devam eden bir TV programı pek çok kişinin ezberini bozduNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Programda ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İlber Ortaylı ve Murat Bardakçı, “Gel, gel ne olursan ol yine gel” dizelerinin Mevlana’ya ait olmadığını söylediNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İki isme destek, konunun uzmanlarından ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İskender Pala ile ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Mahmut Erol Kılıç’tan geldiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Onlara göre de bu dize Mevlana’nın hiçbir kitabında yer almamıştıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Şiir, Orta Asyalı ünlü sufi Ebu Said Ebu’l Hayr’ındıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

“Tanrı öldü”, “Geldim, gördüm, yendim”, “Dünyanın bütün işçileri birleşin”, “Ama yine de dönüyor dünya” cümleleri nasıl

Nietzsche, Napoleon Bonaparte, Karl Marx ve Galileo ile birlikte anılıyorsa

“Gel, gel ne olursan ol yine gel” dizeleri de

Mevlana Celaleddin Rumi ile o kadar özdeşNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ancak şimdi bu dizelerin Mevlana Celaleddin Rumi’ye ait olmadığı ortaya çıktıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

23 Kasım gecesi Habertürk televizyonunda Fatih Altaylı’nın programına katılan gazeteci Murat Bardakçı ve ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İlber Ortaylı dile getirdi bu gerçeğiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Divan edebiyatı araştırmaları üzerine çalışmalarıyla tanınan ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İskender Pala ve tasavvuf tarihi araştırmalarının önemli ismi ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Mahmut Erol Kılıç da Bardakçı ve Ortaylı ile aynı fikirdeNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Dizeler Mevlana’dan önce yaşamış başka bir mutasavvıfa,

Ebu Said Ebu’l Hayr’a aitNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Mevlana’nın beyitlerinin yer aldığı farklı Divan-ı Kebir nüshalarında bu dizeler alıntılanmışNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ancak son yıllarda yayımlanan karşılaştırmalı metinlerde bu tartışmalı beyitler ayıklanmışNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Şiirin anlamı değişti
23 Kasım akşamı geç saatlerde başlayan ve 24 Kasım’ın ilk gün ışıklarına kadar devam eden bir TV programı pek çok kişinin ezberini bozduNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Habertürk televizyonunda yayınlanan Teke Tek programının konukları gazeteci Murat Bardakçı ile tarihçi ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İlber Ortaylı’ydıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Osmanlı tarihinden başlayıp güncel meselelere kadar uzanan programda bir ara söz döndü dolaştı Orhan Pamuk’a geldiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Hemen ardından da izleyicilerden e-mail’ler gelmeye başladı Teke Tek’eNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Bu e-mail’lerden bir tanesinde bir izleyici Mevlana Celaleddin Rumi’yi intihal yapmakla suçluyordu:

Bir başka şairin dizelerini Mevlana kendi kitabında kaynak göstermeksizin yayımlamıştıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bu, Mevlana ile özdeşleşen

“Gel, gel ne olursan ol, yine gel / İster kâfir, ister Mecusi, ister puta tapan ol, yine gel / Bizim dergâhımız ümitsizlik dergâhı değildir / Yüz kere tövbeni bozmuş olsan da yine gel!”

şiirinden başkası değildiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Programda ilk itiraz ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Ortaylı’dan geldi;

“Ne münasebetNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Mevlana’nın hiçbir kitabında bu dizeler bulunmazNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bu şiir Mevlana’dan sonra ona isnad edilmiştirNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İntihal suçlaması mesnetsizdir” dediNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Murat Bardakçı da şiirin Ebu Said Ebu’l Hayr’a ait olduğunu söylediNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Şiir de zaten bizim anladığımızın dışında başka manalar da taşıyordu ve bu Farsça aslında yapılan kelime oyunlarının arkasına saklanmıştıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ebu’l Hayr burada “gel” derken “pişman”lıkla eş anlamlı bir kelime kullanmış, çağrısını aslında “İslam’a gel” olarak yapmıştıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Ortaylı ve Bardakçı’ya destek, ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İskender Pala ve ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Mahmut Erol Kılıç’tan geldiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Pala, divan edebiyatı üzerine yaşayan en önemli uzman olarak kabul ediliyorNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Kılıç ise tasavvuf tarihi konusunda araştırmalarıyla tanınıyorNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Manası Mevlana ile uyumlu
İskender Pala’ya göre bu sadece Mevlana Celaleddin Rumi’nin başına gelmemiş: “Yunus Emre’ye ait olmayan pek çok şiir ona isnad edilirNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Tüm güzel sözler en ihtişamlı olana dayandırılırNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Döneminde de Mevlana’nın eserleri en önemli ve güzel eserlerdiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Dolayısıyla halkın arasında bilinen, beğenilen beyit ve dizeler Mevlana’ya izafe edildiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bahsi geçen dizelerin hiçbirisi Mesnevi’de, Mevlana’nın kitaplarında yer almamıştırNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş” Hatta bazı meşhur beyitler zamanla atasözüne dönüşmüşNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Bunu da İskender Pala, şiirin şairden daha meşhur olmasına bağlıyorNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Fıkralarda da Nasrettin Hoca’nın başından geçmeyen pek çok olay, sanki Hoca’nınmış gibi anlatılmakta

ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Pala’ya göreNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Tasavvuf tarihi alanında yaptığı çalışmalarla bilinen ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Mahmut Erol Kılıç da İskender Pala gibi düşünüyorNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

“Gel, gel ne olursan ol, yine gel” dizeleriyle başlayan şiirin içerik itibariyle Mevlana’nın felsefesine aykırı olmadığına dikkat çekiyorNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bu yüzden bu yanlışlık günümüze kadar gelmiş;

“Mana olarak şiir Mevlana’ya aykırı değilNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Mevlana’nın eserleri karşılaştırmalı metin olarak son 15-20 yılda basılmaya başladıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Böylece metinler arasında farklılıklar ortaya çıktıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Zaten Mesnevi’de böyle bir problem yokNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Sadece Divan-ı Kebir’in nüshalarına bu gözle bakmak lazımNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Kılıç’ın anlattığına göre bazı Divan-ı Kebir nüshalarında beyit sayısı 60 bini buluyormuşNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bazılarında ise bu rakam 15 binde kalmışNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

“Bu fark anlaşılabilir ve kabul edilebilir bir fark değildi” diyor

ProfNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş DrNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş KılıçNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş İran’da hazırlanan son “karşılaştırmalı metin” çalışması tüm bu tartışmalara son vermiş;

“İran’da basılan Divan-ı Kebir’in karşılaştırmalı nüshası çok titiz bir çalışmanın ürünüdürNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Daha sonra içine katılan farklı şairlerin şiirlerinden temizlenmiştirNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Artık elimizde temel alacağımız, temiz bir nüsha varNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Sözünü ettiğiniz şiir de Mevlana’dan sonra hazırlanan bazı Divan-ı Kebir nüshalarında vardıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ama kesin olarak bu şiir Mevlana’nın değildirNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Şairi, yine çağının büyük mutasavvıflarından Ebu Said Ebu’l Hayr’dıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ebu Said Ebu’l Hayr, O
rta Asya’da yaşadıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Gazneli Mahmud, Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey ve ünlü devlet adamı Nizamülmülk, Ebu Said ile çok iyi tanışıyorlardıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ebu Said Ebu’l Hayr, Horasan’da Meyhene (Mihene) şehrinde 967 yılında doğdu,

1049 yılında öldüNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Babası halkın çok saygı gösterdiği

Ebu’l Hayr Muhammed’di ve çevresinde dindarlığı ile meşhurduNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ebu Said küçük yaştan itibaren babasının rahle-i tedrisinden geçtiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ebu Said’in hayatının tüm safhası söylencelerle, menkıbelerle örülmüşNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

O kadar ki bu söylenceler çocukluğundan başlıyorNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Onun ileride büyük bir mutasavvıf olacağını başka bir mutasavvıf olan Ebu’l Kasım Bişr keşfetmiş, babasına çocuğunu nasıl yetiştirmesi gerektiği konusunda yol göstermişNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Küçük Ebu Said’i daha fazla ibadet etmesi için yönlendirmişNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Hayatları birbirine benziyor

Ebu Said ilk gençlik yıllarından itibaren ünlü bir mutasavvıf haline dönüştüNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Ne zaman şiirle ilgilendiği bilinmese de, günümüze kadar gelen özlü sözleri var ve yoğun bir sevgi çemberinin ortasındaydıNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş Geceleri, hali vakti yerinde olan babasının sarayından kaçarak küçük bir camiye ibaret etmeye giderdiNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ebu aid’in hayatı da Mevlana’ya benziyorNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Her iki isim de yaşamlarını dünya zevklerinden olabildiğince uzakta geçirmeye çalışmışNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Günlerce hiçbir şey yemeden yaşamaya alışmışlarNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bu arada bir sürü düşman edinmişler ancak hiçbirine karşılık vermemişlerNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ebu Said, Mevlana’nın aksine Hırıstiyanları ve Musevileri Müslümanlığa davet ediyorduNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bu uğurda kiliselere bile gittiği anlatılıyor menkıbe kitaplarındaNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Tabi bir çok Hıristiyan ve Yahudi’nin de bu çalışmalar sonunda Müslümanlığa geçtiği ilavesiyleNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Bu gerçekten böyle oldu mu bilinmez ancak devlet adamlarının yanındaki saygınlığı konusunda kesin bilgiler varNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Ölümünden yıllar sonra bile oğulları Selçuklu veziri Nizamülmülk’ün yardımlarına mazhar olmuşlarNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Her şey Yunus Emre’ni bir dizesindeki gibi;

“Mal sahibi, mülk sahibi / Hani bunun ilk sahibi”Ne Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş

Şiir ortada sahibi muhtelifNe Olursan Ol Yine Gel’ dizeleri meğer Mevlana’nın değilmiş En azından kamuoyun nezdinde  

214
0
0
Yorum Yaz